Autor: EWA WOJTOWICZ

psycholog

– Mamo, dlaczego jesteś taka zdenerwowana?

To jedno krótkie pytanie usłyszała ode mnie kiedyś jedna z pacjentek. Zadał je jej kilkuletni syn.

Zamarła.

Przecież dopiero wrócili z tygodniowego wyjazdu. Były spacery po plaży, lody, zdjęcia zachodu słońca i rodzinne obiady. Wszystko wyglądało dokładnie tak, jak powinny wyglądać udane wakacje.

A jednak po kilku dniach w domu znów była rozdrażniona. Coraz częściej odpowiadała półsłówkami. Coraz mniej miała cierpliwości.

– Myślałam, że odpoczęłam – powiedziała podczas naszego spotkania.

To zdanie słyszę każdego lata.

Nie tylko od przedsiębiorców czy osób zarządzających zespołami, z którymi pracuję na co dzień. Słyszę je od nauczycieli, pielęgniarek, rodziców małych dzieci, opiekunów starszych osób i ludzi, którzy po prostu od wielu miesięcy żyją na wysokich obrotach.

Bo zmęczenie nie pyta o zawód.

Pyta tylko, jak długo żyjemy w gotowości.

Kiedy ciało wraca z wakacji, ale głowa zostaje w pracy

Wyobraź sobie dwie osoby.

Pierwsza wyjeżdża nad jezioro. Każdego ranka sprawdza telefon. Odbiera wiadomości. Odpowiada na maile. Organizuje plan dnia całej rodzinie. Wieczorem publikuje zdjęcia z wyjazdu i zastanawia się, co jeszcze powinna zrobić.

Druga osoba także wyjeżdża. Pierwszego dnia czuje niepokój. Nie wie, co zrobić z ciszą. Drugiego dnia zostawia telefon w pokoju i idzie na spacer. Trzeciego zauważa zapach lasu, którego wcześniej nie pamięta. Czwartego śmieje się tak głośno, że aż sama jest tym zaskoczona.

Która z nich naprawdę odpoczęła?

Psychologia pokazuje, że regeneracja zaczyna się wtedy, gdy nasz mózg przestaje być w stanie ciągłej gotowości.

To dlatego niektórym z nas dwa dni w górach dają więcej energii niż dwa tygodnie perfekcyjnie zaplanowanych wakacji.

Być może nie potrzebujesz więcej urlopu

Być może potrzebujesz… innego odpoczynku.

Przez lata przyzwyczailiśmy się myśleć, że regeneracja wygląda tak samo dla każdego.

To mit.

Jeśli przez cały dzień pracujesz z ludźmi, Twój układ nerwowy może marzyć o ciszy.

Jeśli większość czasu spędzasz przed komputerem, organizm prawdopodobnie potrzebuje ruchu.

Jeśli codziennie podejmujesz dziesiątki decyzji – od tych zawodowych po pytanie: „Co ugotować na obiad?” – być może największym odpoczynkiem będzie dzień, w którym… nic nie musisz wybierać.

Dlatego zamiast pytać: „Co jeszcze zrobić w weekend?”, spróbuj zapytać:

„Co naprawdę odbiera mi energię?”

To jedno z najważniejszych pytań, jakie możesz sobie zadać.

Mózg lubi… nudę

Brzmi dziwnie?

A jednak coraz więcej badań pokazuje, że nasz mózg potrzebuje chwil, kiedy… nic się nie dzieje.

Nie chodzi o przewijanie telefonu.

Nie chodzi o oglądanie kolejnego serialu.

Chodzi o moment, kiedy patrzysz przez okno pociągu. Siedzisz na ławce. Obserwujesz chmury. Spacerujesz bez słuchawek.

To właśnie wtedy mózg porządkuje informacje, wycisza się i odzyskuje równowagę.

Może dlatego najlepsze pomysły przychodzą pod prysznicem albo podczas spaceru, a nie przy biurku.

Spróbuj prostego eksperymentu. Przez dziesięć minut nie sięgaj po telefon. Nie sprawdzaj wiadomości. Nie przeglądaj mediów społecznościowych. Pozwól swoim myślom po prostu płynąć. Dla wielu osób to jedno z najtrudniejszych ćwiczeń. Jednocześnie jest to jeden z najprostszych sposobów na wyciszenie układu nerwowego.

Nie każde zmęczenie odpoczywa w ten sam sposób

To jedna z rzeczy, które najbardziej zaskakują moich pacjentów.

Nie każde zmęczenie jest takie samo.

Jeśli cały dzień podejmujesz decyzje, nie odpoczniesz, podejmując kolejne.

Jeśli pracujesz fizycznie, organizm może potrzebować spokoju. Jeśli większość dnia spędzasz przy biurku, być może najlepszym odpoczynkiem będzie ruch.

Jeśli codziennie rozwiązujesz problemy innych ludzi, bardzo możliwe, że najbardziej regenerująca okaże się chwila, w której przez moment nie będziesz odpowiadać za nikogo.

Odpoczynek działa najlepiej wtedy, gdy jest przeciwieństwem wysiłku, który towarzyszył nam przez cały dzień.

Małe chwile mają wielką moc

Nie każdy może pozwolić sobie na dwutygodniowy urlop.

Na szczęście nasz mózg regeneruje się również dzięki krótkim chwilom zachwytu.

Psychologowie opisują zjawisko nazywane „awe” – uczucie zachwytu wywołane kontaktem z czymś większym od nas. Może to być widok gór, morza, rozgwieżdżonego nieba, starego lasu albo nawet koncert, który porusza nas do głębi.

Badania pokazują, że takie doświadczenia pomagają obniżyć poziom stresu i odzyskać szerszą perspektywę.

Dlatego następnym razem, gdy będziesz oglądać zachód słońca, nie rób od razu zdjęcia.

Najpierw popatrz.

Najlepszym lekarstwem bywają relacje

Jedno z najdłuższych badań nad szczęściem i zdrowiem, prowadzone od ponad 80 lat przez naukowców z Uniwersytetu Harvarda, pokazało, że o jakości naszego życia w największym stopniu decydują… dobre relacje.

Nie liczba znajomych.

Nie sukces zawodowy.

Nie stan konta.

Relacje.

Dlatego dziś wieczorem zamiast zapytać:

– Co jutro trzeba kupić?

zapytaj:

– Co było dziś dla Ciebie najpiękniejszym momentem?

To jedno pytanie potrafi zmienić nie tylko rozmowę.

Potrafi zmienić wieczór.

Liderzy uczą mnie czegoś o odpoczynku

Pracuję z osobami, które każdego dnia podejmują odpowiedzialne decyzje, prowadzą zespoły i występują publicznie.

Wiecie Państwo, co słyszę od nich najczęściej?

Nie: „Chcę więcej zarabiać.”

Nie: „Chcę mieć większą firmę.”

Najczęściej słyszę:

– Chciałbym umieć wyłączyć głowę.

I wtedy uśmiecham się.

Bo dokładnie to samo słyszę od młodej mamy.

Od emeryta opiekującego się chorą żoną.

Od nauczycielki.

Od farmaceutki.

Mechanizm jest ten sam.

Nasz układ nerwowy nie interesuje się stanowiskiem wpisanym na wizytówce.

Interesuje go tylko to, czy dajemy mu szansę na regenerację.

Zanim zacznie się jesień…

Nie planuj kolejnej rewolucji.

Nie zapisuj się na pięć nowych aktywności.

Nie próbuj nadrobić wszystkiego, czego nie udało się zrobić przez cały rok.

Zrób coś znacznie trudniejszego.

Usiądź z kubkiem herbaty.

Idź na spacer bez telefonu.

Pozwól sobie przez chwilę niczego nie udowadniać.

Bo odpoczynek nie jest nagrodą za ciężką pracę.

Jest sposobem, dzięki któremu mamy siłę kochać, pracować, rozmawiać i być blisko ludzi.

A sierpień…

…to być może najlepszy moment, żeby sobie o tym przypomnieć.