Katarzyna Pietroń
farmaceutka

Niezbędnym elementem podczas choroby jak i w okresie rekonwalescencji jest dostarczanie do organizmu odpowiednich składników odżywczych. Pomóc w tym mogą zbilansowane posiłki, a w przypadku utraty apetytu – żywność specjalnego przeznaczenia medycznego.

Choroba a organizm

Podczas choroby dochodzi do wielu zmian zaburzających prawidłowe funkcjonowanie. Organizm nastawiony na walkę z patogenami wykorzystuje zasoby energetyczne i odżywcze do pobudzenia procesów odpowiedzi immunologicznej.

W czasie infekcji wirusowej czy bakteryjnej organizm wykorzystuje energię pozyskiwaną z pożywienia do aktywacji oraz namnażania komórek odpornościowych (np. makrofagi, limfocyty) i przeciwciał. Dzięki temu dochodzi do szybkiej identyfikacji obcego patogenu oraz jego neutralizacji.

Z tego względu podczas choroby zapotrzebowanie organizmu na substancje energetyczne wzrasta. Niedostateczne przyjmowanie poszczególnych składników odżywczych powoduje pobieranie energii z rezerw, osłabiając w ten sposób organizm, co może wydłużyć późniejszy okres rekonwalescencji.

Choroba przewlekła i rekonwalescencja

U osób cierpiących na choroby przewlekłe oraz wracających do zdrowia po przebytych chorobach lub hospitalizacji, odpowiednie żywienie jest kluczem do utrzymania prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dostarczanie właściwych ilości białek, węglowodanów, tłuszczy, a także witamin i minerałów pozwala zachować siły niezbędne do codziennych czynności oraz masę mięśniową, która ulega zmniejszeniu szczególnie w czasie długiej choroby lub po pobycie w szpitalu. Również zawarte w pożywieniu białka i składniki mineralne biorą udział w odbudowie komórek i tkanek, co wpływa na szybszą regenerację skóry w przypadku jej uszkodzenia.

Jakie składniki dostarczać do organizmu?

Dieta w czasie choroby, jak i po jej przebyciu powinna być dobrana w zależności od stanu chorego oraz jego możliwości żywieniowych. Posiłki powinny nie obciążać układu pokarmowego, być lekkostrawne i przyjmowane minimum 5 razy dziennie.

Ważne, aby posiłki były bogate w białko, którego zapotrzebowanie jako podstawowego składnika budulcowego w organizmie podczas choroby może wzrastać nawet dwukrotnie. Najwięcej białka znajduje się w jajach, mleku i jego przetworach (twarogu, serach, jogurtach), mięsie, roślinach strączkowych oraz orzechach. Kolejno, należy zadbać o dostarczanie węglowodanów będących źródłem energii niezbędnej do wszystkich procesów zachodzących w organizmie. Ich duże ilości zawarte są w pieczywie pełnoziarnistym, kaszy gryczanej, makaronach czy ziemniakach. Dodatkowo posiłki warto wzbogacić o owoce i warzywa bogate w witaminy, minerały oraz błonnik.

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego

W czasie choroby, po jej przebyciu lub pobycie w szpitalu u wielu osób dochodzi do utraty apetytu. Zmniejszona częstość oraz wielkość posiłków może być niewystarczająca, aby dostarczyć organizmowi odpowiednią ilość składników odżywczych. W takim przypadku pomocna może okazać się żywność specjalnego przeznaczenia medycznego.

Żywność ta jest przeznaczona dla osób, które nie są w stanie dostarczyć do organizmu niezbędnych składników odżywczych wraz z pożywieniem. Jej ściśle określony i dobrany skład pozwala na częściowe lub całkowite zastąpienie posiłku poprzez przyjęcie odpowiedniej ilości białka, węglowodanów, tłuszczy, witamin oraz minerałów.

Z myślą o pacjentach borykających się z utratą apetytu stworzone zostały specjalne płynne preparaty. Ich starannie dobrany skład pod względem jakościowym i ilościowym pozwala na częściowe pokrycie dziennego zapotrzebowania w składniki odżywcze. Dzięki dostępności kilku rodzajów płynów o zróżnicowanym składzie, np. ze zwiększoną zawartością białka, kwasami omega-3, argininą czy antyoksydantami, mogą być stosowane przez różne grupy pacjentów. Są one wskazane szczególnie u osób w trakcie infekcji, choroby nowotworowej, przed, w trakcie i po pobycie w szpitalu, zabiegach operacyjnych, w okresie rekonwalescencji, u pacjentów z trudno gojącymi się ranami i odleżynami.

Wsparcie żywieniowe jest wskazane nie tylko u osób z problemami zdrowotnymi, ale również u osób starszych, u których bardzo często wraz z wiekiem dochodzi do zaburzeń związanych z przyjmowaniem pokarmów oraz utraty apetytu.