Katarzyna Pietroń
farmaceutka

W każdym organizmie znajdują się struktury, bez których funkcjonowanie byłoby niemożliwe. Ścisła współpraca między nimi pozwala na przeprowadzanie procesów niezbędnych do życia. Podstawowym warunkiem ich zachodzenia jest energia, której produkcja odbywa się przede wszystkim w mitochondriach – niewielkich organellach nazywanych często „fabryką energetyczną”. Dlaczego są tak ważne i co możesz zrobić, aby wspierać ich prawidłowe funkcjonowanie?

Czym są mitochondria?

Mitochondria są organellami komórek eukariotycznych. To niewielkie struktury o owalnym kształcie, których liczba w komórce różni się w zależności od zapotrzebowania energetycznego danej tkanki – może wynosić od kilku do kilkudziesięciu tysięcy.

Zbudowane są z podwójnej błony: zewnętrznej oraz wewnętrznej. Istotną rolę odgrywa błona wewnętrzna, która tworzy charakterystyczne uwypuklenia nazywane grzebieniami mitochondrialnymi. To właśnie na ich powierzchni zachodzą procesy związane z produkcją energii.

Dlaczego mitochondria są ważne dla organizmu?

Wszystkie procesy zachodzące w organizmie, tj. trawienie, oddychanie czy poruszanie się, są możliwe dzięki energii. Najważniejszym zadaniem mitochondriów jest wytwarzanie jej w postaci małych energetycznych cząsteczek ATP (adenozynotrifosforanu) na drodze oddychania komórkowego.

Powstają one podczas złożonych etapów, aby następnie zostać zużyte w procesach metabolicznych komórki.

Mitochondria odgrywają również ważną rolę w:

• Regulacji śmierci komórek: udział w uruchamianiu wewnętrznego szlaku apoptozy (zaprogramowanej śmierci komórki).
• Procesach immunologicznych: kontrola mechanizmów odpornościowych organizmu.
• Modyfikacji metabolizmu: udział w przemianach węglowodanów oraz tłuszczów.
• Gospodarce wapniowej: sterowanie i utrzymywanie poziomu jonów wapnia w komórce.
• Termogenezie: wytwarzanie ciepła (szczególnie w brunatnej tkance tłuszczowej).
• Syntezie hormonów: udział w produkcji niektórych hormonów (np. steroidowych).

Co szkodzi mitochondriom?

Prawidłowa praca mitochondriów ma szczególne znaczenie w utrzymaniu funkcjonowania całego organizmu. Niekiedy jednak ich efektywności może się zmniejszać. Częstą przyczyną zaburzeń pracy mitochondriów jest stres oksydacyjny, związany z nadprodukcją wolnych rodników (reaktywnych form tlenu) i niewystarczającą zdolnością organizmu do ich neutralizowania.

Wolne rodniki są naturalnie powstającymi w organizmie cząsteczkami o dużej reaktywności. W prawidłowych ilościach pełnią określone funkcje. Jednak gdy pojawia się ich zbyt dużo, mogą wówczas prowadzić do uszkodzeń struktur komórkowych i zaburzenia ich pracy, w tym również mitochondriów.

Na nadmierną produkcję wolnych rodników mogą wpływać: przewlekły stres, brak aktywności fizycznej, niedobór snu, niewłaściwa dieta, promieniowanie UV, stany zapalne, dym tytoniowy czy alkohol.

Jak wspierać mitochondria?

Ze względu na ważną rolę, jaką odgrywają mitochondria w organizmie, warto wspierać ich pracę i dbać o prawidłowe funkcjonowanie. Podstawą jest zdrowy tryb życia obejmujący wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej, zbilansowanej diety bogatej w owoce i warzywa zawierające antyoksydanty, odpowiedniej ilości snu oraz regeneracji. Istotne jest również ograniczenie czynników, które mogą zwiększać stres oksydacyjny, takich jak palenie papierosów czy nadmierne spożywanie alkoholu.

Pomocne może być również uzupełnienie codziennej diety w składniki o właściwościach antyoksydacyjnych. Szczególnie warto zwrócić uwagę na polifenole – naturalne związki, które pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.

Czym są polifenole i dlaczego warto zwrócić na nie uwagę?

Polifenole to naturalne związki występujące w roślinach. Ze względu na swoją budowę dzieli się je na kilka grup, m.in. flawonoidy, kwasy fenolowe, taniny, lignany oraz stilbeny. Pomimo różnic między nimi posiadają jedną wspólną cechę – są silnymi przeciwutleniaczami (antyoksydantami), które wspierają organizm w ochronie komórek przed nadmiarem reaktywnych form tlenu.

Mitochondria cały czas są narażone na działanie wolnych rodników, które powstają jako produkt uboczny oddychania komórkowego. Ich nadmiar może prowadzić do stresu oksydacyjnego i uszkodzenia struktury mitochondriów, dlatego istotne jest wspieranie naturalnych mechanizmów ochronnych komórek. W tym celu coraz częściej stosuje się polifenole. Jednym z nich jest punikalagina, czyli elagotanina występująca w granacie.

Punikalagina – cenny polifenol z granatu

Punikalagina jest jednym z najważniejszych polifenoli występujących w granacie. Jej duże ilości znajdują się w niejadalnej części owocu, tj. skórce oraz membranie otaczającej nasiona, dlatego coraz częściej poddaje się je procesom mającym na celu pozyskanie tych cennych związków.

Punikalagina jest silnym antyoksydantem wspierającym naturalne procesy neutralizacji nadmiaru wolnych rodników w komórkach organizmu.

Dzięki temu chroni je przed stresem oksydacyjnym, który może prowadzić do uszkodzeń struktur komórkowych, w tym mitochondriów i zaburzać ich prawidłowe funkcjonowanie. Punikalagina wykazuje również właściwości przeciwzapalne, hamując szlaki związane z regulacją odpowiedzi zapalnej oraz może wpływać na funkcjonowanie enzymów biorących udział w oddychaniu komórkowym. Polifenole granatu wspierają również procesy związane z powstawaniem nowych mitochondriów oraz ich metabolizmem.

Dzięki swoim właściwościom punikalagina wspiera utrzymanie odpowiedniego działania mitochondriów, co przekłada się na sprawniejsze wytwarzanie energii niezbędnej do funkcjonowania całego organizmu, efektywną pracę komórek oraz polepszenie ich metabolizmu. Prawidłowa aktywność mitochondriów ma również znaczenie dla funkcjonowania mięśni, układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, a także regulacji odpowiedzi immunologicznej oraz procesów związanych z odnową komórek.

Polifenole zawarte w granacie mogą więc stanowić wartościowe uzupełnienie codziennej diety. Dobrym rozwiązaniem może być wybór preparatu zawierającego ekstrakt z granatu, standaryzowanego na odpowiednią zawartość punikalaginy, co pozwala na dostarczenie jej w określonej ilości.